Digitale gegevensuitwisseling

icon-gegevensuitwisseling

"Gegevensuitwisseling in een zorgketen realiseren is een kunst!"

Digitale gegevensuitwisseling tussen zorgorganisaties in de keten is al jaren een trending topic én
blijkt niet  eenvoudig te zijn. Daar komt het uitwisselen met patiënten bovenop.
Er wordt op meerdere borden tegelijkertijd geschaakt. Niet alleen is er aandacht voor ziekenhuizen, ook GGZ, VVT, huisartsen en Geboortezorg zijn sectoren die mee moeten kunnen doen. Het realiseren van elektronische gegevensuitwisseling is een sterke behoefte vanuit zorgverleners, patiënten en overheid.
Een subsidieregeling met een pakket van eisen, als outcome-doelen geformuleerd, waarbij een paar koppelingen tussen systemen gerealiseerd moeten worden lijkt voldoende. Zo gefixed - kun je denken. Niets is minder waar, zo blijkt; gegevensuitwisseling in een zorgketen realiseren is een kunst!

Het uitwisselen van gegevens is met ingang van 2021 verplicht. De consultatietermijn van het Wetsvoorstel Elektronische Gegevensuitwisseling in de Zorg is in juni dit jaar afgesloten. IT leveranciers zullen moeten bewegen. Er komen meer standaarden die ten grondslag liggen aan gegevensuitwisseling. Systeem A moet natuurlijk naadloos aansluiten op systeem B.  En een ingevoerde bloeddruk moet natuurlijk wel hetzelfde betekenen in beide systemen, anders komt de patiëntenzorg in gevaar.

Maar hoe zit het met de zorgorganisaties zelf?
Binnen zorgorganisaties is het herkennen van de verandering en inbedden van de aanpassingen in de bestaande werkprocessen essentieel. Alleen een technische invulling zorgt ervoor dat de toegevoegde waarde van gegevensuitwisseling voor het werkproces niet wordt benut.  Elke koppeling biedt kansen om een positieve verandering in werkprocessen en zelfs werkdruk te bewerkstelligen. Kortom; elektronische gegevensuitwisseling vereist naast de harde IT ook een veranderkundige aanpak.

Een andere uitdaging is de organisatie van gegevensuitwisseling. Betrokken partijen merken dat  de balans tussen zeggenschap en samenwerking verandert. Iedere organisatie die gegevens uitwisselt  verliest een stuk zeggenschap en krijgt hier samenwerking voor terug. Dit betekent oude werkpatronen los laten en nieuwe integreren. Daarnaast moeten  betrokken partijen onderling afspraken maken over tal van zaken, zoals: processen, betekenis van gegevens, rollen en autorisaties (“wie mag wat doen en zien”) en het al dan niet delen van kosten.

Het vijflagen model van Nictiz biedt hiervoor een goede handreiking en biedt perspectief op en over welke lagen je als samenwerkende organisatie afspraken moet maken. Vaak zijn organisaties regionaal actief om samenwerking tot stand te brengen. De Regionale Samenwerkings Organen (RSO’s) vervullen hier vaak een belangrijke rol in.

Om de kunst van gegevensuitwisseling tot een meesterstuk te maken is het raadzaam om:
  • bewust te zijn van de lange adem
  • het initiatief hoog in de organisatie te borgen
  • via use-cases duidelijk in kaart te brengen hoe de gegevensuitwisseling tot verbetering van de zorg leidt
Als adviseur en projectleider zijn wij actief (geweest) in het VIPP programma voor ziekenhuiszorg, VIPP GGZ, VIPP BabyConnect voor Geboortezorg, Twiin beelduitwisseling en DVDExit en het VIPP programma voor huisartsenzorg OPEN
De klanten waar we de afgelopen jaren mooie projecten voor hebben mogen doen: